Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 13 november 2018

Bezint eer ge begint. Reactie D66 op programmabegroting 2019

Voorzitter,
Bezint eer ge begint. Titel van dit betoog.

De wereld om ons heen is sterk aan het veranderen. De globalisering, individualisering, ingekleurd nieuws en het te pas en onpas gebruik maken van social media zorgt voor een veranderende samenleving waar een hoog appèl wordt gedaan op het tolerantieniveau van de samenleving.

Gemeentes hebben te maken met transities op verschillende thema’s. In het sociaal domein is al het nodige gebeurd, maar we zijn er nog niet. Bij duurzaamheid staat de transitie nog in de startblokken. Tegelijkertijd verandert de vraag en behoefte van onze inwoners en daar moeten we als lokale overheid op tijd op ingaan.

Met trots kijkt D66 naar de beelden van het prachtige promotiefilmpje van onze stad Oldenzaal. Met deze sluitende begroting erbij behouden wij de mooiste glimlach in Twente. Als Tripple-A gemeente leggen we de lat hoog. D66 wil dat Oldenzaal een Tripple-A gemeente blijft.

We hebben een druk jaar achter de rug. De aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart, en de daaruit vloeiende nieuwe samenstelling van raad en college. Daarom blikken wij eerst terug op het coalitieakkoord en de kaderbrief. Daarna vervolgen wij met de D66 reactie op de programmabegroting.

Coalitieakkoord en Kaderbrief

Het coalitieakkoord met als titel ‘Verbinden door los te laten’ leek in eerste instantie het D66 verkiezingsprogramma grotendeels overgenomen te hebben. Het maakte ons erg enthousiast! Ook wij staan voor verbinding en vernieuwing. D66 zag o.a. de volgende onderwerpen terugkomen:

  1. regionale en internationale samenwerking,
  2. woningaanbod,
  3. meer mogelijkheden voor inwonersparticipatie,
  4. cultuur,
  5. en plannen rondom de binnenstad.

Tijdens de behandeling van het coalitieakkoord gaf D66 aan dat de vraag ‘hoe dan’ onbeantwoord bleef. We konden geen reactie geven op voorgenomen plannen. Waar zeggen we dan eigenlijk ‘ja’ tegen? Bovendien waren er ook onderwerpen die niet in het coalitieakkoord terugkwamen. D66 denkt aan mantelzorgers en mensen met een zichtbare en onzichtbare handicap. Ook denkt D66 aan duurzaamheidsplannen om meer inwoners in beweging te krijgen om duurzamer te leven. Verder vindt D66 dat er meer initiatieven moeten komen om ook 18-plussers meer met sport en cultuur in contact te laten komen. Een duurzame inrichting van ons openbaar vervoer moet ook niet vergeten worden. En wat is er nog over van ons Integraal Huisvestingsplan? Hier is D66 zo’n sterke voorstander van. En voorzitter, dit zijn niet de enige onderwerpen waar het college ons inziens beleid op kan voeren. Ik kom later terug op nog meer plannen.

Tijdens de behandeling van de kaderbrief heeft D66 dan ook kaders meegegeven. De kaders betroffen de thema’s onderwijs en jeugdzorg, duurzaamheid en het gebruik van de algemene reserve.

Programmabegroting 2019

Nu ligt voor ons de programmabegroting 2019. Wij hebben in de afgelopen maanden met enige verwondering gekeken hoe nieuw beleid in de raad gepresenteerd werd en hoe regels en procedures voor een snelle afwikkeling, zonder vooraf overleg met de raad, aan de kant geschoven werden. Natuurlijk willen wij als raad snel besluiten nemen. Natuurlijk willen wij snel resultaten zien. Ook D66 staat achter bestuurlijke vernieuwing. Maar dan vragen wij ons af: heeft de raad tot nu toe echte plannen met een uitvoeringsagenda gezien? D66 wacht nog met smart naar de invulling van de binnenstad en duurzaamheidsplannen. Er is geld beschikbaar, maar het plan ontbreekt. Een luxe positie. Waar heeft de raad nu precies ‘ja’ tegen gezegd? Bezint dus eer ge begint.

Voor deze begrotingsbehandeling heeft D66 4 onderwerpen waar op in wordt gegaan, namelijk:
1. Gezonde kinderen (daaronder vallen de thema’s Onderwijs en Jeugdzorg). D66 komt met twee moties over dit onderwerp.
2. Duurzaamheid
3. Schijnparticipatie rondom binnenstad
4. Algemene reserve

   1. Gezonde kinderen

D66 streeft naar gelijke kansen en gelijke behandeling voor alle kinderen. Er is een behoorlijke groep kinderen en jongeren die graag hun best willen doen in de maatschappij, maar door privéomstandigheden toch van wal dreigen te raken. Het gaat hierbij met name om kinderen die te maken hebben met vechtscheidingen, armoede en huiselijk geweld. Uit verschillende bronnen heeft D66 vernomen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn om deze kwetsbare kinderen te helpen. Voldoende zorgaanbod dus en dit juicht D66 van harte toe. In de praktijk wordt echter maar een klein percentage gesignaleerd en daadwerkelijk geholpen. In de begroting staat dat preventie en vroeg signalering is ingebed in het onderwijs. Het aantal meldingen vanuit het onderwijs is schrikbarend laag. Cijfers vanuit Veilig Thuis laten zien dat in Nederland 119.000 kinderen worden mishandeld. Omgerekend is dit 1 kind per schoolklas. Dit is niet terug te zien in het aantal kinderen dat geholpen wordt. D66 vindt daarom dat de focus op de verkeerde plek ligt.
De aandacht gaat naar het aanbod van zorg, maar de focus moet liggen op de vraag van een hulpbehoevend kind. Wordt het kind überhaupt gesignaleerd, om vervolgens geholpen te worden? Is de inzet van leraren voldoende om signalen op te vangen, of moeten wij signalen op meer manieren proberen te vinden? Via een wijkagent of een maatschappelijk werker die regelmatig op school komt? En als het kind dan hulp aangeboden krijgt, is dat dan hulp vanuit het zorgaanbod of hulp dat voortvloeit uit de hulpvraag? Het gebruik van de vele protocollen in de jeugdzorg gaan ten koste van maatwerk en resultaat. En het klopt. In 2019 wordt een nieuw inkoopmodel voor Jeugdzorg en WMO gehanteerd, met als doel maatwerk en resultaat. Maar we lopen ons doel meteen voorbij door op het aanbod te focussen: als een kind niet wordt gesignaleerd, kan hij/zij ook niet geholpen worden.

D66 Oldenzaal streeft naar zoveel mogelijk gezonde kinderen. Er wordt geld geïnvesteerd in extra gymleerkrachten op scholen. Dat juicht D66 ook toe, want het staat in ons verkiezingsprogramma. We moeten echter niet vergeten dat Nederland een waterland is. Kinderen behalen al op vroege leeftijd hun zwemdiploma’s, maar het is belangrijk dat het zwemmen meegroeit met hun lichaam. Steeds minder kinderen gaan met regelmaat naar het zwembad, terwijl het Hulsbeek vrij toegankelijk is en tot onveilige situaties leidt.
Daarom heeft D66 een motie ingediend waarin zij het college oproept tot een voorstel te komen om schoolzwemmen in een hernieuwd jasje aan te bieden. D66 is op de hoogte van de vier basisscholen die aan een pilot schoolzwemmen zijn gestart, maar wil niet langer wachten om tot actie over te gaan. Gezien de vraag van meer geïnteresseerde basisscholen, wil D66 deze mogelijkheid aan alle basisscholen bieden. De lopende pilot duurt een jaar en de klassen die hieraan mogen en kunnen deelnemen hebben één keer in de vijf weken een ‘natte’ gymles. D66 wil tevens graag van het college weten wanneer een evaluatie komt van deze lopende pilot.

Nu wij nog bezig zijn met gezonde kinderen en het onderwijs, en wij hierna doorgaan met het onderwerp duurzaamheid, is dit het moment om gelijk onze tweede motie aan te kaarten. D66 wil meer groene schoolpleinen in Oldenzaal realiseren. En het mooie is, op pagina 29 van de Scan Reserves staat de stand op 123.225 euro voor speelvoorzieningen bij scholen, en komt er elk jaar 25.000 euro bij.
Een schoolplein kan meer zijn dan een pauzeplaats of overblijfplek. Het kan een speel- en leerlandschap worden, omdat het een soort buitenlokaal wordt waar kinderen in contact komen met de natuur. Een plek om te ontdekken en te verwonderen. Juist in deze tijd zou het geweldig zijn dat kinderen niet alleen kennis maken met de virtuele wereld, maar vooral ook met de echte wereld. Tegelijkertijd is een groen schoolplein een goed antwoord op de hoge temperaturen en stortbuien die steeds vaker leiden tot wateroverlast. Meer groen draagt bij aan het tegengaan van hittestress en wateroverlast. Een minder betegelde tuin zorgt voor een betere afvoer van regenwater. Daarom verzoekt D66 het college om een stimuleringsregeling in te voeren voor de vergroening en onttegeling van tuinen en (school-)pleinen naar het voorbeeld van de al bestaande regeling voor vergroening van daken. Tevens verzoekt D66 het college om de raad hierover te informeren.

Zie ook: https://www.groeneschoolpleinen.nl/

https://www.youtube.com/watch?v=FyNlhfX-klk

Naar aanleiding van een interessant krantenartikel van vanochtend, wil ik hier kort aandacht aan geven. Scholen die willen verduurzamen kunnen terecht bij een speciaal fonds voor zonnepanelen. Er wordt gewerkt aan een fonds van 100 miljoen euro, dat beschikbaar komt voor de aanleg van panelen. dat is een extra impuls voor scholen om te verduurzamen. Dat is dus mooi meegenomen voor onze scholen in Oldenzaal.

  1. Duurzaamheid

D66 is erg te spreken over de samenwerking in NOTwente verband rondom het thema duurzaamheid. Het college is nog bezig om met nieuwe plannen te komen richting de raad. Voor nu kan D66 alleen een reactie geven op informatie uit de programmabegroting. Wanneer gekeken wordt naar het klimaatakkoord en de wettelijke taken van gemeentes rondom de energietransitie, kunnen wij niet teruglezen dat Oldenzaal méér investeert in duurzaamheid dan wettelijk verplicht wordt gesteld. Verduurzaming van gebouwen komt aan bod, maar de energietransitie is veel meer dan dat. Tot nu toe gebruiken wij het visiedocument van 2025 waarbij wij de gestelde ambities niet gaan halen. Een bedrag van meer dan 900.000 ligt klaar volgens het bijlagenboek. We wachten met smart naar een nieuw reëel visiedocument mét haalbare ambities. Ter vergelijking met onze buurgemeentes:
In Losser zijn ze bezig met het realiseren van zonne- en windparken aan de grens met Duitsland. Aangezien Losser een partner van Oldenzaal is, vraagt D66 zich af waarom Oldenzaal hier niet aan meewerkt. Ons advies aan het college is: Waarom investeren wij niet mee met windmolens die wij moeilijk op eigen grond kunnen realiseren? We hebben een pot met geld en dat moeten wij goed benutten. Het gaat niet alleen om de verplichte doelstellingen te halen. We moeten actiever met grootschalige duurzaamheidsprojecten bezig gaan en een goed voorbeeld worden voor onze inwoners. Kiezen wij bijvoorbeeld ook voor aardgasvrije wijken, zoals Hengelo doet?
D66 blijft het jammer vinden dat Stichting Duurzaam Oldenzaal is opgeheven. Een duurzaamheidsmanager zou daarvoor in de plaats komen. Gebeurt dit dan ook, of is daarvoor iets anders gekomen? Als grootste gemeente van NOTwente siert het ons om in het thema duurzaamheid een voortrekkersrol te vervullen. Oldenzaal is niet voor niets een Tripple-A gemeente. Bezint eer ge begint.

  1. Schijnparticipatie rondom binnenstad

Het college heeft 1,3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de binnenstad. Daarnaast is 150.000 euro gereserveerd voor bijeenkomsten met de inwoners. Inwonersparticipatie is een groot goed voor D66. Wij vragen ons echter af in hoeverre inwoners daadwerkelijk inbreng kunnen leveren tijdens deze bijeenkomsten. Ons is meegedeeld dat de gemeente de kaders bepaalt. Logisch, denk je in eerste instantie. Maar wij, de raad, ziet deze kaders pas op 19 november en meteen daarna, op 20 november, vindt een eerste bijeenkomst plaats voor de inwoners. Hoeveel bewegingsvrijheid hebben inwoners überhaupt? Als de raad de kaders niet eens kent en het de vraag is in hoeverre de kaders door de raad gewijzigd kunnen worden.  Is dit geen schijnparticipatie? Als D66 alleen al pagina 26/27 leest, tabel 2.3.2. van de programmabegroting, waarin de ambities voor de binnenstad genoemd staan. Daar staan al veel kaders op. Hoeveel vrijheid blijft over voor de plannen? Schijnparticipatie lijkt het. Bezint eer ge begint.

  1. Algemene reserve

Over het laatste onderwerp kan D66 kort en krachtig zijn, want wij hebben dit punt dit jaar al vaak aan de orde gesteld. Ga met uiterste zorgvuldigheid om met de algemene reserve. Wie weet wanneer wij die nodig zullen hebben. Zorg ervoor dat toekomstige colleges ook voldoende reserve meekrijgen.

Samenvatting.

Kort samengevat. D66 heeft teruggekeken op de ontwikkelingen van het afgelopen jaar, waarbij wij hebben ingezoomd op het coalitieakkoord en de kaderbrief. Vervolgens heeft D66 een reactie gegeven op de programmabegroting 2019.  De onderwerpen gezonde kinderen, duurzaamheid, schijnparticipatie bij de binnenstad en de algemene reserve zijn aan bod gekomen. D66 heeft daarbij twee moties ingediend, namelijk schoolzwemmen en groene schoolpleinen. En daarmee is D66 ten einde gekomen aan de begrotingsbehandeling 2019.

 

Dank u  voorzitter.

 

Mari Ailo-Zaia

D66 Oldenzaal