Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 19 juli 2018

Vijf gemeenschappelijke regelingen: zegen of vloek voor Oldenzaal?

Tijdens de raadsvergadering van 28 jl. is de raad gevraagd om het al dan niet kenbaar te maken van wensen en bedenkingen ten aanzien van de begrotingen van de vijf gemeenschappelijke regelingen. D66 Oldenzaal is kritisch op de werkwijze van de vijf gemeenschappelijke regelingen. Het kostenplaatje stijgt elk jaar voor alle deelnemende gemeentes. Wanneer bereiken de gemeentes het financiële plafond? Hieronder leest u de uitgebreide bijdrage van D66 Oldenzaal tijdens deze raadsvergadering.

Voorzitter,

Kan er iemand hier in de raad of daarbuiten tegen een samenwerking zijn die het doel heeft synergie tot stand te brengen? Integendeel. Gemeentes zouden dankzij samenwerking meer winst kunnen behalen die hun inwoners ten goede komen. Het doel van samenwerkingsverbanden is immers om effectiever en efficiënter werk te verrichten dan als een gemeente besluit de taken alleen uit te voeren.

De afgelopen jaren zijn overal bezuinigingsrondes geweest, zo ook bij deze vijf gemeenschappelijke regelingen. In hun begrotingen en risicoanalyses hebben ze dit ook naar voren gebracht. Maar laten we op dit punt proberen met een helicopterview te kijken. De economische crisis van de afgelopen jaren moet  niet bestempeld worden als een probleem, maar juist als uitdaging. Hoe richten we onze organisatie smart in om met minder inkomsten toch overeind te blijven? Onze gemeente heeft zich zoveel als mogelijk aan weten te passen aan de onvermijdbare economisch crisis en is overeind gebleven. Een soortgelijke verantwoordelijke aanpak zouden we dan toch ook van onze gemeenschappelijke regelingen mogen verwachten?

Want waar hebben we het nu over?
Voor de begroting voor 2019 zijn wij uitgegaan van een kostenpost van 1.949.576,00 euro. Nu blijkt het voor 2019 om een bedrag van 2.038.047,00 euro te gaan. Dat is dus een negatief bedrag van 88.471 euro voor onze gemeente. Dat is niet niks, als je daarbij nagaat dat alle samenwerkende gemeentes naar verhouding ook geld in het laatje moeten leggen voor 2019. Sterker nog, de vraag naar meer inkomsten lijkt niet incidenteel, maar heeft volgens de stukken een meer structurele aard. Een voorbeeld waaruit dit blijkt.
De VeiligheidsRegio Twente wil een éxtra bedrag van 58.256.000 euro van onze gemeente. Om het behapbaar te houden vraagt de Veiligheids Regio Twente dit bedrag in 4 jaarlijkse stappen te verdelen. Dat is een bedrag van 14.564 euro voor 4 opeenvolgende jaren. En let wel: dit word van alle samenwerkende gemeentes gevraagd! Kunnen én willen alle samenwerkende gemeentes de komende jaren mee blijven gaan in alle extra uitgaven die betaalt moeten worden? D66 betwijfelt dit.

Dit brengt D66 tot de volgende vraag: Hoe houden we als gemeente grip op de uitgaven binnen gemeenschappelijke regelingen en hoe voorkomen we sub-optimalisatie binnen de regelingen?

Het antwoord dat wij naar aanleiding van de forumvergadering van 18 juni jl hebben ontvangen is dat wanneer wij grip willen houden op gemeenschappelijke regelingen, dit alleen mogelijk is in samenwerking met andere gemeenteraden. Dat juichen wij ook toe, want wij gaan er vanuit dat andere gemeentes hier ook meer grip op willen krijgen.

Ons wordt gevraagd een handtekening te zetten bij een te laag begroot kostenplaatje, terwijl wij te laat geïnformeerd zijn om onze wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Klinkt dit niet voor ons allen in de raad als mosterd na de maaltijd?

Wij geven ons vertrouwen aan de gemeenschappelijke regelingen. Daartegenover verwachten wij van de gemeenschappelijke regelingen het nemen van verantwoordelijkheid door tijdig hun beleid te evalueren en door te ontwikkelen. Bij het nemen van deze verantwoordelijkheid hoort ook een goed huishoudboekje en P&C cyclus.

Alles in overweging brengende wil D66 graag het volgende.
Voor nu willen wij onze wensen en bedenkingen niet omzetten in een amendement. Wij verwachten echter twee toezeggingen van de portefeuillehouder en gaan er vanuit dat andere partijen onze mening delen:

Op de eerste plaats willen wij dat de portefeuillehouder ons toezegt er alles aan te doen om ons als raad aan de voorkant te informeren, zodat ruim op tijd wensen en bedenkingen bij de vijf gemeenschappelijke regelingen terecht komen. Nu gebeurt dit achteraf en dat is voor alle partijen jammer en ineffectief te noemen. We lopen als raad helaas achter de feiten aan.

Op de tweede plaats willen wij dat de portefeuillehouder ons toezegt dat de gemeenschappelijke regelingen ruimschoots geprikkeld worden om kritisch naar hun werkwijze te kijken en mogelijke tekorten zoveel mogelijk zelf op te lossen. Het moet en mag niet zo zijn dat gemeentes jaarlijks voor sluitende begrotingen nóg meer geld moeten neerleggen. Op een gegeven moment is het voor gemeentes niet haalbaar om te blijven bijbetalen.

Wij vragen daarom van de portefeuillehouder geen tariefsverhoging buiten CBS indexatie zonder extra gewenste dienstverlening bij de begroting van 2019 en verder.

Dank u voorzitter.

 

Mari Ailo-Zaia
Fractievoorzitter D66 Oldenzaal